İşyerinde Yasak Alanda Sigara İçmek İşten Çıkarma Sebebi midir?

İşyerlerinde sigara kullanımına ilişkin yasaklar yalnızca çalışanların sağlığını korumaya yönelik değildir. Özellikle depo, fabrika, üretim tesisi, şantiye veya yanıcı maddelerin bulunduğu işyerlerinde sigara içilmesi ciddi iş sağlığı ve güvenliği riskleri ortaya çıkarabilir.

Bu nedenle işverenler, sigara içilebilecek alanları belirleyebilir ve belirlenen alanların dışında sigara içilmesini yasaklayabilir. Peki çalışan bu yasağa rağmen sigara içerse doğrudan işten çıkarılabilir mi?

Her Sigara İhlali Doğrudan Haklı Fesih Anlamına Gelmez

İş hukukunda çalışanın işyeri kurallarına aykırı davranması, her durumda işverenin iş sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak sona erdirebileceği anlamına gelmez.

Olayın değerlendirilmesinde; sigara içilen yerin niteliği, işyerinin tehlike durumu, çalışanın yasağı bilip bilmediği, davranışın iş güvenliği açısından oluşturduğu risk, işyeri kuralları ve somut olayın diğer özellikleri birlikte dikkate alınmalıdır.

Örneğin yanıcı maddelerin veya tahta paletlerin bulunduğu bir depo alanında sigara içilmesi ile herhangi bir güvenlik riski oluşturmayan bir yerde gerçekleşen ihlal aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.

Haklı Fesih ile Geçerli Fesih Arasındaki Fark Önemli

Burada özellikle “haklı neden” ve “geçerli neden” ayrımına dikkat edilmelidir.

Haklı nedenle fesih, iş ilişkisinin devamının taraflardan biri açısından artık beklenemeyecek ölçüde ağır bir durumun ortaya çıkması halinde gündeme gelir. Şartlarının bulunması durumunda işveren iş sözleşmesini derhal sona erdirebilir.

Geçerli nedenle fesih ise özellikle işe iade davalarında önem taşır. Çalışanın davranışlarının işyerinin düzenini veya iş ilişkisini olumsuz etkilemesi ve iş ilişkisinin sürdürülmesinin işverenden makul olarak beklenememesi halinde söz konusu olabilir.

Dolayısıyla bir davranış haklı nedenle derhal fesih için yeterli görülmese bile geçerli fesih nedeni oluşturabilir.

Yargıtay Yasak Alanda Sigara İçme Konusunda Ne Diyor?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2016/34306 E., 2018/762 K. sayılı kararında da bu ayrımın uygulamadaki önemli bir örneği görülmektedir.

Karara konu olayda depo çalışanı, sigara içmenin yasak olduğunu bildiği bir alanda sigara içmiştir. İşçi de savunmasında bu davranışı gerçekleştirdiğini kabul etmiştir.

İlk derece mahkemesi, fesih süresi ve disiplin prosedürüyle ilgili eksiklikleri dikkate alarak işe iade talebini kabul etmiştir.

Yargıtay ise olayın yalnızca haklı fesih yönünden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekmiştir. İşçinin yasağı bilmesine rağmen yasak alanda sigara içmesi ve davranışın işyerinde meydana getirdiği olumsuzluklar dikkate alınarak feshin geçerli nedene dayandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Böylece işe iade talebi reddedilmiştir.

İşveren Açısından Nelere Dikkat Edilmeli?

İşveren açısından sigara yasağının açık ve çalışanların anlayabileceği şekilde belirlenmesi önemlidir. Yasak alanların işaretlenmesi, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirilmesi ve işyeri kurallarının personele bildirilmesi olası uyuşmazlıklarda önem taşıyabilir.

Ayrıca fesih yaptırımına başvurulurken yalnızca ihlalin gerçekleşip gerçekleşmediği değil, davranışın ağırlığı ve işyerinde meydana getirdiği sonuçlar da değerlendirilmelidir.

Çalışan Açısından Nelere Dikkat Edilmeli?

Çalışanın “sadece bir kez sigara içtim” veya “kısa süreliğine içtim” şeklindeki açıklaması tek başına feshi geçersiz hale getirmeyebilir.

Özellikle iş güvenliği bakımından tehlikeli bir bölgede, açıkça bildirilen bir yasağa rağmen gerçekleştirilen davranış çok daha ağır değerlendirilebilir.

Bununla birlikte her olay kendi koşullarına göre incelenmelidir. İşverenin fesih gerekçesi, işyerinin niteliği, çalışanın davranışı, daha önce benzer bir ihlal bulunup bulunmadığı ve fesih süreci birlikte değerlendirilmelidir.

Sonuç

İşyerinde yasak alanda sigara içilmesi, olayın koşullarına göre iş sözleşmesinin sona erdirilmesine yol açabilir. Ancak “yasak alanda sigara içildi, işveren her durumda tazminatsız çıkarabilir” şeklinde genel bir sonuca varmak doğru değildir.

Özellikle iş sağlığı ve güvenliği açısından riskli işyerlerinde, çalışanın yasağı bilmesine rağmen kurala aykırı davranması işveren açısından önemli bir fesih gerekçesi oluşturabilir. Yargıtay uygulamasında da haklı fesih şartları oluşmasa dahi, somut olayın özelliklerine göre bu tür davranışların geçerli fesih nedeni sayılabileceği görülmektedir.

Karar: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2016/34306 E., 2018/762 K.

TATAROĞLU Hukuk & Danışmanlık

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir.